12 lutego 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał długo oczekiwany wyrok w sprawie C‑471/24, dotyczącej kredytu hipotecznego opartego na wskaźniku WIBOR. Sektor bankowy ogłosił swoje zwycięstwo, a medialne komentarze zapowiadały koniec sporów o kredyty złotowe. Tymczasem uważna lektura uzasadnienia – zwłaszcza motywów 91–102 – pokazuje zupełnie inny obraz.

Co TSUE rzeczywiście orzekł?

Trybunał potwierdził kilka tez, na które banki natychmiast się powołały: sam wskaźnik WIBOR, jako wskaźnik kluczowy regulowany rozporządzeniem BMR, jest zgodny z prawem unijnym i nie może być podważany przez sądy cywilne. Klauzula zmiennego oprocentowania oparta na WIBOR nie stanowi – sama w sobie – niedozwolonego postanowienia umownego.

To jednak nie jest cała treść wyroku. Trybunał jednocześnie potwierdził, że klauzule zmiennego oprocentowania podlegają kontroli na gruncie dyrektywy 93/13/EWG – i wskazał precyzyjnie, pod jakim kątem sądy krajowe powinny tej kontroli dokonywać.

Kluczowe przesunięcie: od wskaźnika do informacji

Wyrok wyznacza nową linię sporu. Pytanie, które od teraz musi zadawać każdy sąd rozpatrujący sprawę o WIBOR, nie brzmi: „czy WIBOR jest wadliwy?” Brzmi: „czy bank prawidłowo wykonał swój obowiązek informacyjny wobec konsumenta przed podpisaniem umowy?”

TSUE wskazał, że wymóg przejrzystości przewidziany w dyrektywie 93/13 oznacza, iż konsument powinien być w stanie – na podstawie informacji przekazanych przez bank – realnie ocenić ekonomiczne skutki zawieranej umowy. Nie wystarczy, że klauzula jest poprawna gramatycznie. Nie wystarczy podpisane oświadczenie o akceptacji ryzyka zmiennej stopy. Bank musi wykazać, że konsument otrzymał informacje, które pozwoliły mu zrozumieć mechanizm ustalania oprocentowania i jego możliwe konsekwencje finansowe.

Formularz ESIS – nowy punkt ciężkości

Centralnym dokumentem, do którego odwołuje się Trybunał w uzasadnieniu wyroku, jest formularz ESIS (Europejski Ujednolicony Arkusz Informacyjny), wymagany dyrektywą 2014/17/UE w sprawie konsumenckich umów o kredyt hipoteczny. To właśnie ten dokument stanowi miernik wykonania obowiązku informacyjnego przez bank.

TSUE zaznaczył jednak wyraźnie, że ciężar dowodu spoczywa na banku – to bank musi wykazać, że:

• formularz ESIS został faktycznie doręczony konsumentowi przed zawarciem umowy,
• zawierał zindywidualizowane informacje – a nie wyłącznie ogólne sformułowania,
• obejmował rzetelne ostrzeżenie o braku górnego limitu oprocentowania oraz symulacje zmian raty przy wzroście stóp procentowych,
• nie zawierał informacji zniekształcających obraz wskaźnika – w szczególności sugestii, że WIBOR odzwierciedla rzeczywiste transakcje na rynku międzybankowym, podczas gdy w rzeczywistości opiera się na deklaracjach banków.

Dlaczego warto poddać swoją umowę analizie?

Z praktyki procesowej wynika, że w bardzo wielu umowach kredytowych zawieranych w Polsce – zarówno przed 2018 r., jak i po – dokumentacja przedumowna była prowadzona niestarannie. Formularz ESIS bywał nieprzekazywany, a sama umowa nie zawierała informacji wymagalnych przy jej zawieraniu. 

Jeśli bank nie jest w stanie wykazać prawidłowej realizacji obowiązków informacyjnych, klauzula zmiennego oprocentowania może zostać uznana za nieprzejrzystą w rozumieniu dyrektywy 93/13, a w konsekwencji – za abuzywną. Skutkiem może być ograniczenie oprocentowania wyłącznie do stałej marży banku lub nawet dalej idące konsekwencje dla umowy.

Co możemy zrobić dla Ciebie?

Kancelaria prowadzi sprawy kredytobiorców złotowych ze zmiennym oprocentowaniem. Pierwszym krokiem jest zawsze indywidualna analiza dokumentacji – umowy, formularza ESIS, zaświadczeń i korespondencji przedumownej. Dopiero na tej podstawie możemy ocenić, czy w konkretnym przypadku istnieją podstawy do dochodzenia roszczeń.